خزینه کاری و انواع مته خزینه

خزینه کاری و انواع مته خزینه

لیست موضوعات

خزینه کاری

 

عملیاتی که به منظور ایجاد محل استقرار واشر و گل پیچ روی سوراخ انجام میشود را خزینه کاری گویند. این عمل با ابزار مخصوص به نام مته خزینه انجام میشود. مته خزینه برای سوراخکاری جای پیچ کاربرد دارد به نحوی که گل پیچ در چوب و ام دی اف پنهان شود و در قطعه کار قرار بگیرد. در عملیات خزینه کاری، ابزار دارای حرکت خطی و دورانی است.

حرکت خطی و دورانی در خزینه کاری
حرکت خطی و دورانی در خزینه کاری

 

این حرکات باید متناسب با هم و مقدار آن ازطریق محاسبات و نیز استفاده از جداول مربوطه تعیین گردد. کیفیت سطح ایجاد شده در عمل خزینه کاری به دلیل کوتاه بودن طول ابزار و نیز زیاد بودن تعداد لبۀ برنده نسبت به مته بیشتر است. عملیات خزینه کاری با دستگاه های مته، فرز، تراش و… انجام میشود.

 

اجزا خزینه کاری

  1. ابزار گیر
  2. غلاف ابزار گیر
  3. پوسته مرغک
  4. قطعه کار
اجزا خزینه کاری
اجزا خزینه کاری

 

با توجه پایه گیره خزینه کاری شده است و جای واشر، تخت و سطح سوراخ پرداخت شده است در نتیجه واشر و پیچ، کاملا به سطح تکیه گاه چسبیده است و دارای مزیت های زیر میباشد.

مزیت های خزینه کاری

  1. ایستایی مطلوب بین گیره و میز ماشین
  2. جلوگیری از ایجاد لرزش و ارتعاش درحین ماشینکاری
  3. ایجاد کیفیت سطح بهتر و یکنواخت در پایه گیره
  4. جلوگیری از ایجاد انحرافات محوری و شعاعی
  5. کاهش حوادث

 

خزینه کاری در عمل

 

در شکل زیر دو حالت بسته شدن گیره روی میز ماشین را مشاهده میکنید. در شکل (الف) واشر و پیچ به سطح پایه چسبیده نیست در نتیجه پیچ نیز کامل بسته نشده است و ممکن است منجر به بروز مشکلات مختلفی در حین ماشینکاری گردد اما در شکل (ب) واشر و پیچ به سطح پایه چسبیده است.

خزینه کاری
خزینه کاری

انواع مته خزینه


مته خزینه ها در انواع دستی و ماشینی و در انواع مختلف ساخته می شوند و هرکدام دارای ویژگی های خاصی هستند.

انواع مته خزینه
انواع مته خزینه

مته خزینۀ دستی

از این مته خزینه ها برای ایجاد سوراخ و جای گل پیچ ها در قطعات غیرفلزی مانند چوب، مواد پلیمری و… استفاده میشود. این عملیات با ابزار خزینه همراه با دستۀ آن و توسط دست صورت میپذیرد. در نوعی از این مته خزینه ها سوراخ و خزینه همزمان و با دست انجام میشود.

مته دستی
مته دستی

 

مته خزینه های ماشینی

 

مته خزینه ها در انواع مختلفی ساخته میشوند. از جمله:

مته خزینه سرتخت

از این مته خزینه ها به منظور براده برداری از برجستگی های سطوح ماشین کاری شده، آهنگری و ریخته گری شده با هدف ایجاد جای گل پیچ و محل استقرار واشرها و… استفاده میشود. و شامل:
مته خزینه سرتخت دنباله دار و بدون دنباله میباشد. مته خزینه سرتخت دنباله دار از سه قسمت بدنه، تیغه و دنباله تشکیل شده است. گفتنی است دنبالۀ استوانه ای شکل، داخل سوراخ قرار گرفته و موجب هم مرکز کردن سوراخ با مته خزینه میشود.

مته خزینه سرتخت دنباله دار
مته خزینه سرتخت دنباله دار

 

مته خزینه سرتخت استوانه ای

 

از این مته خزینه ها برای ایجاد کیفیت سطح در سوراخ ها و نیز جای گلپیچ ها استفاده میشود، به عبارت دیگر، عملیاتی را که به موجب آن قسمتی از سوراخ در امتداد محور به شکل استوانه ای ماشینکاری شود، خزینه کاری استوانه ای گویند. این مته خزینه ها در انواع دنباله دار و بی دنباله می باشند. در مته خزینه های دنباله دار، دنبالۀ این مته خزینه ها موجب هدایت دقیق تیغه به داخل قطعه کار شده و کیفیت سطح بهتر و دقت اندازۀ مطلوب در سوراخ ها را به همراه دارد.

انواع مته خزینه ای استوانه ای دنباله دار
انواع مته خزینه ای استوانه ای دنباله دار

 

نکته قابل توجه اینکه مقدار لقی بین سوراخ و دنبالۀ مته خزینه باید کنترل شود؛ اگر لقی بیش از حد مجاز باشد باعث ایجاد اعوجاج و کیفیت سطح نامطلوب و نیز ایجاد انحرافات محوری و شعاعی در سوراخ میگردد. به طور مثال اگر سوراخ خزینه ۷ میلیمتر باشد باید دنبالۀ مته خزینه ۸/۶ میلیمتر باشد. از این مته خزینه ها برای ماشین کاری قطعات فولاد آلیاژی و سوراخهای عمیق استفاده میشود.

 

مته خزینه سرتخت دنبالهدار
مته خزینه سرتخت دنباله دار

 

مته خزینه های استوانه ای بدون دنباله

از مته خزینه های استوانه ای بی دنباله برای ماشینکاری قطعه کارهای از جنس فولاد غیرآلیاژی، فلزات رنگین و احیانا چوب استفاده میشود.

مراحل انجام کار خزینه کاری سرتخت و استوانه ای


۱ـ آماده سازی قطعه کار برای انتقال اندازۀ نقشه کار (محل ایجاد خزینه) بر روی آن به کمک سوزن خطکش پایه دار و صفحه صافی و زدن سنبه نشان.
۲ـ نصب گیره روی میز ماشین و بستن قطعه کار بر روی آن.
۳ـ زدن مته مرغک و مته مطابق اصول فنی مربوطه.
۴ـ زدن مته خزینه مطابق اصول دانش فنی مربوطه.
۵ـ بازکردن قطعه کار و تمیزکاری آن.
۶ـ بازکردن ابزار از دستگاه و تمیزکاری آنها همراه با دیگر وسایل و تحویل آن به انبار.

 

مشاهده و خرید مته خزینه
مشاهده و خرید مته خزینه

 

 

 

 

 

 

آیا این پست برایتان مفید بود؟

امتیاز خود را برای ما ثبت کنید:

امتیاز: / ۵. تعداد:

Off%

دیدگاه شما

avatar
  دنبال کردن  
اطلاع از
Share on telegram
تلگرام
Share on whatsapp
واتس اپ
Share on twitter
توییتر
Share on linkedin
لینکدین
Share on facebook
فیسبوک
اسکرول به بالا